Projectbeschrijving: Voorstel voor Vereniging Rectoren Zelfstandige Gymnasia.

 

Eerste fase Standaarden en indicatorenlijst van de Vereniging van Rectoren zijn verbeterd en omgezet in een concepttoetsinstrument dat voorgelegd is aan docenten van participerende school in Amersfoort. Zie bijlage: Opmaat voor toetsinstrument gymnasiale kwaliteit. Bevindingen bij eerste schoolbezoek Bij bespreking werd duidelijk dat het niet handig is om zo'n indicatoren-achtige lijst te gebruiken als entree en houvast bij zelfbeoordeling en zelfbeschrijving van een school. Docenten lijken op het verkeerde been gezet te worden. Lijst van items met de vraag om per item gedocumenteerd te antwoorden is geen doeltreffende werkwijze om docenten de gymnasiale kwaliteit van hun onderwijs in kaart te laten brengen. Wat onmiskenbaar beter werkt (bleek tijdens het bezoek), is aan te vangen met de vraag waarop de docenten trots zijn, preciezer: de vraag waarop volgens de docenten de school als gymnasium trots mag zijn. Zo'n vraag leidt, zéker bij belangstellend doorvragen, tot 'verhalen' die rijk zijn aan informatie over de gymnasiale kwaliteit. Die informatie is vervolgens prima te ordenen aan de hand van de items die onderscheiden en benoemd worden in het concepttoetsinstrument. Voorts werd duidelijk dat volgens de docenten (op de bezochte school) het bijzondere van gymnasiaal onderwijs vooral 'zit in' de bijzondere kenmerken van de gymnasiumleerlingen en de bijzondere kenmerken van de gymnasiumdocenten en vooral de bijzondere dynamiek die voortgebracht wordt door de combinatie van juist déze categorie leerlingen met déze categorie docenten. Conclusie en volgende stap Nagegaan wordt wat een en ander (drie punten samen) betekent voor zelfevaluatie. Welke procedure en instrumenten zijn wel doeltreffend als we de docenten van een gymnasium in kaart willen laten brengen hoe goed hun school is als gymnasium? De eerste fase van het project heeft voldoende aanknopingspunten opgeleverd. Half december krijgt de school in Apeldoorn stukken waarmee we de tweede stap ingaan. Begin januari wordt een vooroverleg gepland op de school om ervoor te zorgen dat de docenten die meewerken aan het project voldoende geďnformeerd zijn. Eind januari volgt dan de bespreking op school van de zelfevaluatiehandreiking.

 

Tweede fase Indicatorenlijst verbeterd en omgezet in lijst van aspecten van goed gymnasiaal onderwijs. Handreiking voor het samenstellen van een zelfevaluatie geformuleerd. Beide documenten in Tweede versie opmaattoetsinstrument gymnasiale kwaliteit. In december voorgelegd aan docenten van participerende school in Apeldoorn met de vraag of de richtlijn helder is en wat een school (daarnaast) aan handreiking nodig heeft om zo'n zelfevaluatie te kunnen samenstellen. De school meldt dat een en ander duidelijk is en dat de betrokkenen het plan hebben om in overeenstemming met de handreiking drie voorbeelden uit te werken als proef. Eind januari zijn de voorbeelden uitgewerkt. Zie bijlagen Zelfevaluatie Gymnasium Apeldoorn Betavakken, Zelfevaluatie Gymnasium Apeldoorn Differentiatie en Zelfevaluatie Gymnasium Apeldoorn Minerva. Begin februari volgt een bijeenkomst op de school met de rector en enkele docenten. Bevindingen bij tweede schoolbezoek De eerste twee criteria in de handreiking zijn eigenlijk ook aspecten van goed gymnasiaal onderwijs en kunnen derhalve beter ook in de lijst van aspecten opgenomen worden. Bij zelfevaluatie is het goed om naast sterke kanten ook 'uitdagingen' en zwakten zelf aan te wijzen. School zou moeten laten zien dat zij kritisch is op haar eigen praktijk en open staat voor constructieve kritiek en suggesties. Zelfkritisch zijn, kan door bij de toonbeelden verbeterpunten of zwakke punten aan te geven en ook enkele voorbeelden te geven van zaken die (nog) niet lukken. De school kan dan aanduiden op welke punten suggesties welkom zijn. De handreiking zou een indicatie moeten geven van de omvang (hoeveel pagina's per onderdeel) en ook van de stijl en het niveau (op welk publiek de zelfevaluatie zich richt). Conclusie en volgende stap De tweede fase van het project heeft bruikbare, duidelijke en specifieke suggesties opgeleverd voor verbetering van de handreiking voor zelfevaluatie. De handreiking wordt aangepast en aan de volgende school voorgelegd.

 

Derde fase Handreiking en aspectenlijst zijn verbeterd: Derde versie opmaat toetsinstrument gymnasiale kwaliteit en Goed gymnasiaal onderwijs. Ze zijn half februari voorgelegd aan de participerende school in Alkmaar met het verzoek een heuse zelfevaluatie samen te stellen 'volgens' de handreiking en de standaard om vervolgens met mij na te gaan hoe een visitatie er op basis van die zelfevaluatie zou kunnen uitzien.